Tag Archives: #जाणीव

जाणीव

“कुठल्याही गोष्टीची जाणीव होणे हीच बदलाची सुरुवात असते “

जाणीव, वर लिहिलेले वाक्य हे मी माझ्या स्वतःच्या अनुभवातून लिहलं आहे. मला नेहमीच असं वाटायचं आणि अनेक अनुभवांमधून हे सिद्ध ही झालं की माणसाला जाणीव झाल्याशिवाय माणूस बदलत नाही. आणि त्यातही स्वजाणीव म्हणजे स्वताला जाणवायला हवं दुसऱ्यांनी कितीही सांगून उपयोग नसतो. आणि एकदा का जाणीव झाली की माणूस बदललाच म्हणून समजा.

जाणिवा जाग्या होताच वाल्याचा झाला वाल्मिकी, असाच एक प्रसंग, अनुभव मी इथे मांडत आहे.

माझा मुलगा सात्विक इयत्ता तिसरीमध्ये शिकत आहे. यू. ए. ई. मध्ये असल्या कारणाने अरेबिक हा भाषा विषय शिकणे अपरिहार्य आहे. इयत्ता पहिली आणि दुसरी मध्ये फक्त मूळाक्षरांचा अभ्यास करायचा होता तोपर्यंत फार काही अवघड वाटलं नाही (उलट जे लोक अरेबिक विषयासाठी शिकवणी लावतात ते किती वेडे आहेत अशी हीन भावना अनेकदा मनात डोकावून गेली).

एप्रिल २०२० मध्ये सात्विक ने इयत्ता तिसरीमध्ये प्रवेश केला. आणि कोविड महाशयांच्या कृपेमुळे (कोपामुळे) शाळा घरूनच सुरू झाली. प्रत्येक विषयांसाठी वेगळे शिक्षक असून सुद्धा एक शिक्षिका मात्र सगळ्याच विषयांशी दोन हात करत लढत होती. आणि ती म्हणजे ‘आई’ (ही जवळपास सगळ्याच घरात होती) म्हणजे अर्थातच मी. आणि मग जेव्हा माझ्यावर (ज्याच्याशी फारच सख्य जुळलं आहे असं वाटत होतं त्या) अरेबिक विषयाशी दोन हात करायची वेळ आली तेव्हा मात्र खरी लढाई सुरू झाली.

इयत्ता तिसरीत अरेबिक चा अभ्यासक्रम वाढला होता, मुळाक्षरांचे दिवस संपले होते आणि आता शब्द, शब्दांपासून वाक्य, प्रश्न उत्तरे, व्याकरण असे क्लिष्ट विषय सुरू झाले. आणि कोविड रुग्णांवर उपचार करणाऱ्या डॉक्टर प्रमाणे माझी गत झाली. रोग काय आहे कळला होता पण त्यावर उपचार कसा करावा हे मात्र कळत नव्हतं. काय करावं हे कळायच्या आतच घटक चाचणीची वेळ जवळ आली. विचार आला, की शिकवणी लावावी का? हा विचार मनात येताच ज्यांच्याबद्दल हीन भावना बाळगली होती ते लोक आपसात माझ्या अति शहाणपणा विषयी खुसपुस करत माझ्यावर फिदी फिदी हसत आहेत असा भास व्हायचा.

पण कोविड मुळे लॉक डाऊन असल्या कारणाने खाजगी शिकवण्या पण बंद झाल्या होत्या आणि अश्याच धामधुमीत घटक चाचणी संपन्न झाली. अरेबिक च्या परीक्षेत काही म्हणजे काही कळलं नाही आणि याचा परिणाम जो व्हायचा तोच झाला. अरेबिक मध्ये अत्यंत कमी गुण मिळाले. मला आणि सात्विकच्या बाबांना फार वाईट आणि हतबल वाटलं. सात्विक मात्र काहीच झालं नाहीये या अविर्भावात फिरत होता. त्याला आधीच अभ्यासात रुचि नाही आणि त्यात अरेबिक विषयाबद्दल तर विचारायलाच नको.

पण अरेबिक साठी काहीतरी केलं पाहिजे असं वाटलं तसं एक पाऊल पुढे टाकलं. माझी मैत्रीण माधुरी हिला थोडं अरेबिक येतं म्हणून रोज एक तास सात्विकला तिच्याकडे पाठवलं. हळू हळू सात्विकला अरेबिक मध्ये आवड निर्माण झाली. माधुरीने खूप छान पद्धतीने सात्विकचा पाया तयार करवून घेतला. सात्विक आता खडाखड अरेबिक मूळाक्षरं वाचू आणि लिहू लागला. अमात्रिक शब्द पण वाचू लागला. पण सात्विक चा अरेबिक विषयातील कंटाळा मात्र अजूनही पुरता गेला नव्हता. आणि परीक्षा संपून बरेच दिवस झाल्यामुळे आमची अरेबिक विषय शिकण्याची उर्मी आणि तीव्रता ही कमी झाली आणि ही शिकवणी मध्येच थांबली.

उन्हाळी सुट्ट्या संपल्या आणि प्रथम सत्र परीक्षा जवळ आली. आणि अरेबिक विषय शिकण्याची गरज वाढली अर्थातच माझी सात्विक ची नव्हे. मग मात्र असं हातावर हात धरून, हरून चालणार नाही काहीतरी केलंच पाहिजे, कसंही करून हे जमलंच पाहिजे ही जाणीव प्रखरतेनं झाली. आणि इथेच बदल घडायला सुरुवात झाली.

सात्विकच्या बाईंनी पाठवलेल्या सगळ्या नोट्स एकत्र केल्या, सगळे शब्द, प्रश्न उत्तर लिहून काढले(अरेबिक मध्ये). गूगल मामा, माधुरी मावशी, आणि यूट्यूब काकांच्या मदतीने सगळ्या शब्दांचे उच्चार मराठीत लिहिले. प्रत्येक शब्दाचा अर्थ मराठीत लिहून काढला. सात्विक सोबत मी पण सगळे शब्द, उच्चार, अर्थ वारंवार लिहून काढले, वाचले. सात्विकला खूप कंटाळा यायचा माझा खूप रागही यायचा, त्याला वाटायचं की मी त्याला कित्ती त्रास देते. न आवडीचा विषय सारखा लिहायला वाचायला सांगते. पण त्याला परीक्षेच्या एक दिवस आधीपर्यंत परीक्षेच्या अभ्यासक्रमातील सगळं व्यवस्थित यायला लागलं होतं.

परीक्षेचा दिवस उजाडला, परीक्षा सुरू झाली. त्याला प्रश्न वाचण्यासाठी काही मदत लागेल म्हणून मी त्याच्यासोबत बसले होते. त्यालाही खूप धडधड होत होतं की आपल्याला काही येईल की नाही, अभ्यास केलेलं आठवेल की नाही ह्या विचारातच त्याने प्रश्नपत्रिका उघडली. जसं मी पहिला प्रश्न वाचण्यासाठी आ वासला तसा सात्विक म्हणाला नको सांगूस आई मला कळलं आहे काय करायचं ते. आणि खटखट त्याने सगळे प्रश्न क्षणभराची उसंत न घेता सोडवले. त्याला सगळे प्रश्न कळले आणि उत्तरेही आली. त्याचा आनंद गगनात मावत नव्हता. परीक्षा जशी संपली तसा तो अक्षरशा नाचायला लागला. त्याने लगेच माधुरीला फोन केला, अभ्यासात त्याची मदत केल्याबद्दल धन्यवाद देण्यासाठी. आणि मला म्हणाला “आई मला खूप भारी वाटतंय, मला सगळं आलं आजच्या परीक्षेत. आता मला कळलं की तू एवढा माझा अभ्यास घेतलास म्हणूनच हे होऊ शकलं म्हणून मी आता रोज अभ्यास करणार म्हणजे मला नेहमीच परीक्षा सोपी होईल. “

आणि त्याला झालेली ही स्वजाणीव पाहून माझं मन भरून आलं. आणि परत मला पटलं की जाणीव होणे हीच बदलाची सुरुवात असते.